Wat is een Warmteterugwinunit (WTW)? | WTW unit | wat-is-warmteterugwinunit
Wat is een Warmteterugwinunit (WTW)?
Een warmteterugwinunit, vaak afgekort tot WTW-unit, is een slim apparaat dat in je ventilatiesysteem wordt geplaatst. Zijn belangrijkste taak is om warmte terug te winnen uit de afgezogen lucht uit je woning.
Die teruggewonnen warmte wordt dan gebruikt om de verse buitenlucht die naar binnen komt, voor te verwarmen.
Het is een kernonderdeel van een gebalanceerd ventilatiesysteem, meestal type C of D. Dit systeem zorgt niet alleen voor verse lucht, maar doet dat ook op een energiezuinige manier. Je hoeft namelijk minder hard te stoken om de koude buitenlucht op te warmen.
Soorten WTW-systemen
WTW-units zijn er in verschillende vormen en maten. Je hebt compacte units voor in de meterkast, maar ook grotere systemen voor hele woningen of zelfs utiliteitsgebouwen. Ze zijn een standaard onderdeel van bijna elke nieuwbouwwoning tegenwoordig. Je kunt kiezen uit twee hoofdtypen: een WTW-unit met een kruisstroomwisselaar of een tegenstroomwisselaar.
De tegenstroomwisselaar is efficiënter, maar ook iets duurder. Voor de meeste huishoudens is een kruisstroomwisselaar al voldoende.
Een ander belangrijk onderscheid is tussen een WTW-unit in een centraal ventilatiesysteem en decentrale WTW-units. Een decentrale unit plaats je direct in de gevel en ventileert één ruimte, zoals de woonkamer. Een centraal systeem ventileert het hele huis via kanalen.
Hoe werkt het precies?
Een WTW-unit werkt via twee gescheiden luchtstromen die langs elkaar heen bewogen worden. De ene stroom is de warme, vervuilde binnenlucht die wordt afgezogen.
De andere stroom is de koude, verse buitenlucht die wordt aangezogen. Deze twee luchtstromen mengen zich niet. In plaats daarvan geven de warme afvoerlucht zijn warmte af via een warmtewisselaar.
De koude aanvoerlucht neemt die warmte op. Zo komt de buitenlucht al voorverwarmd je huis binnen.
De warmtewisselaar: het hart van het systeem
Het hele proces wordt gestuurd door sensoren en een slimme regeling. Die meet de temperatuur en vochtigheid en past de ventilatiestand automatisch aan. Zo krijg je altijd de juiste hoeveelheid verse lucht zonder onnodig warmteverlies.
De warmtewisselaar is meestal gemaakt van aluminium of kunststof platen. Deze platen geleiden warmte heel goed, maar laten geen lucht door.
Zo kan de warmte van de ene luchtstroom naar de andere worden overgebracht zonder dat de lucht zelf wordt gemengd.
In de winter wint het systeem warmte terug uit de afgezogen binnenlucht. In de zomer kan het omgekeerd werken: de warme buitenlucht wordt dan juist gekoeld door de koelere afvoerlucht. Zo houdt het systeem je huis ook in de zomer comfortabel.
De wetenschap erachter
Het principe van warmteterugwinning is gebaseerd op de wetten van thermodynamica. Warmte verplaatst zich altijd van een warmer naar een kouder medium.
De warmtewisselaar optimaliseert dit natuurkundige proces om zoveel mogelijk energie over te dragen. De efficiëntie van een WTW-unit wordt uitgedrukt in rendement. Dat is het percentage warmte dat wordt teruggewonnen.
Moderne units halen een rendement van 80% tot zelfs 95%. Dat betekent dat 95% van de warmte uit de afgezogen lucht wordt gebruikt om de inkomende lucht te verwarmen.
Invloed op het binnenklimaat
De luchtvochtigheid speelt ook een rol. Bij sommige systemen wordt ook vocht teruggewonnen. Dat is vooral prettig in de winter, wanneer de buitenlucht vaak erg droog is.
Zo voorkomt de WTW-unit dat je huis te droog wordt. Naast warmte regelt een WTW-unit ook de luchtkwaliteit, en de kosten van een WTW-unit zijn een duurzame investering.
Door constant verse lucht aan te voeren, worden vervuilende stoffen, CO2 en vocht afgevoerd.
Dat is gezond en voorkomt schimmelvorming in huis. De constante luchtstroom zorgt ook voor een gelijkmatige temperatuur in huis. Je hebt minder last van tocht en koude plekken. Dat maakt het wooncomfort een stuk aangenamer, zeker in goed geïsoleerde huizen waar natuurlijke ventilatie via kieren ontbreekt.
Voordelen en nadelen
Het grootste voordeel is de energiebesparing. Je bespaart flink op je stookkosten omdat je de ingebrachte buitenlucht niet volledig hoeft op te warmen.
Dat is niet alleen goed voor je portemonnee, maar ook voor het milieu. Een ander belangrijk voordeel is het constante comfort. Je hebt altijd verse lucht zonder ramen open te hoeven zetten.
Dat is veiliger, stiller en voorkomt dat pollen of straatlawaai naar binnen komen.
Ideaal voor mensen met allergieën. De voornaamste nadelen zijn de aanschaf- en installatiekosten. Een goed WTW-systeem is een investering. Daarnaast vergt het systeem onderhoud, zoals het regelmatig schoonmaken of vervangen van de filters.
Overwegingen bij installatie
Een WTW-unit moet goed worden ingeregeld. Dat betekent dat de luchtstromen in balans moeten zijn.
Een verkeerde afstelling kan leiden tot geluidsoverlast of onvoldoende ventilatie. Laat dit altijd door een professional doen. De unit zelf maakt ook geluid, al is dat bij moderne systemen minimaal.
Het geluidsniveau is een belangrijke specificatie om op te letten bij de aanschaf, vooral voor de warmtepompboiler.
Plaats de unit ook op een plek waar eventueel geluid geen overlast geeft.
Voor wie is een WTW-unit relevant?
Een WTW-unit is vooral relevant voor mensen die hun huis goed (laten) isoleren. In een luchtdicht geïsoleerd huis is mechanische ventilatie met warmteterugwinning eigenlijk onmisbaar.
Anders krijg je onvoldoende frisse lucht binnen. Ook voor mensen die bewust met energieverbruik bezig zijn, is het een goede keuze. De besparing op de energierekening kan aanzienlijk zijn, zeker met de huidige energieprijzen.
Het is een duurzame investering die zichzelf terugverdient. Mensen met gezondheidsklachten zoals astma of allergieën hebben er ook baat bij.
Specifieke situaties
De gefilterde verse lucht vermindert de aanwezigheid van stof, pollen en andere allergenen in huis. Dat kan de klachten flink verminderen. Bij een renovatie of verbouwing is het een uitgelegen moment om een WTW-systeem te overwegen. De installatie is dan makkelijker in te passen.
In bestaande bouw zijn decentrale WTW-units een goed alternatief, omdat je daar geen grote kanalen voor nodig hebt. Voor nieuwbouwwoningen is een WTW-unit tegenwoordig bijna standaard.
Het voldoet aan de strenge energieprestatie-eisen (BENG). Toch is het goed om je te verdiepen in de verschillende merken en systemen, want de kwaliteit en efficiëntie kunnen flink verschillen.